Notkun jklabrodda og sexi
Teki r safni yfir ll nmskei Toppfara fr upphafi:

Vetrarfjallamennska
*Broddatkni *saxarbremsa *Jklalnuganga
*Leiarval *Sprungubjrgun *Snjakkeri

Tlf Toppfarar fengu kennslu grunnatrium vetrarfjallamennsku rijudaginn 11. mars Blfjllum mean eir sem ur voru bnir a fara ea komust ekki tku sna hefbundnu rijudagsfjallgngu Helgafell Hafnarfiri umsj hafnfirsku eal-Toppfara-kvennanna Ssnnu, Svlu og Valljar...

Jn Heiar Andrsson var leibeinandi nmskeisins... kom ferskur r framhaldandi nmi snu Kanada ar sem hann er a n sr aljleg rttindi sem fjallaleisgumaur... en hann stofnai sitt eigi fyrirtki vetur sem heitir Asgard Beyond og mun leisegja okkur um nokkra tinda rfajkli vor eins og frgt er ori: https://www.facebook.com/asgardbeyond

Veri var ekki srlega gott... vindur og rkoma... og v httum vi vi a fara upp hlarnar Fram-skasvinu... eftir speklasjnir me leiarval r fr snjflahttu og fengum essa lka fnu astu Drottningargili? ar sem g harfennisbrekka bei okkar fyrir saxarbremsuna, svellu brekka hinum megin fyrir broddagngu... og gar snjhengjur fyrir sprungubjrgunina... gtum ekki veri heppnari... og fengum svo kaupbti upplst svi egar tk a rkkva ar sem ljsin af skasvinu Blfjllum lstu upp allt okkar svi eins og svi bleikri birtu... sem vi ttuum okkar hversu mikil var egar eir slkktu ljsin um hlftuleyti egar vi vorum nnast bin...

Fyrst var fari belti og lnur og f upprun og hnting vi gngu lnu jkli...
og gengi af sta me reglum jklalnugngunnar vangaveltum um leiarval t fr snjflahttu...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

Svo var fari brodda og f broddaganga halla og hvernig bera skal sig a...

Sj hvernig gengi er upp brekku me broddana tnni inn brekkuna hgri fti og vinstri ft 45 eins og allir gera myndinni og svo skal skipta til a hvla... sama gildir hliarhalla en fer neri ftur 45 halla og efri ftur beint fram.


Frbr broddahpmynd fengin a lni fr Siggu Sig

Helstu mistkin eru au a fara of seint broddana og of seint r eim... srstaklega egar hlkubroddarnir hafa bst vi og vi urfum a muna a skipta egar rf er sbr. Snjfjalli, Svartafjalli og Skyrtunnu ma fyrra... sj hr umru r bnaarlistanum um hlkubrodda vs. jklabrodda:

Hlkubroddar ea jklabroddar:

Heitar umrur skpuumst veturinn 2011 - 2012 fsbkinni eftir andlt feramanns Slheimajkli nvember 2011 ar sem hann lst vegna ofklingar eftir fall ofan dld hlkugormum einum saman (mlmgormar gmmteygju eins og hlauparar nota og vi prfuu a nota fyrst ur en hlku(keju)broddarnir komu) en hann gat ekki komi sr upp r dldinni aftur svona vanbinn jkli auk ess sem leita var rngu svi. http://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/11/14/lest_af_voldum_ofkaelingar/ 
Margir aulvanir fjallamenn deildu um svaxandi vinsldir hlkugorma og sar hlkubrodda ea microspikes sem n hafa vaxandi vinsldum samfara mikilli aukningu fjallgnguflks og gnguhpa allt ri um kring og vildu sumir meina a eir ttu alfari ekki a sjst fjllum mean arir bentu notagildi eirra takmarka vri og umran fr lka inn saxarnotkun o.fl. sem var srlega gagnlegt :-)

essum umrum bentu eir sem anna bor ganga miki fjll allt ri um kring og ekki sur a vetri en sumri, kvenir a hlkubroddarnir gagnast vel lttari leium og ar sem hlka er leiinni til a byrja me um lttari brekkur, kringum grjt, mjkum snj o.fl. en a jklabroddar vera svo a vera komnir skna egar komi er langar, brattar og hlar brekkur ea svipaa varasama stai og reynslan ein kenndi mnnum essa kvrun. Fyrir sem fara sjaldan fjall a vetri til og hafa eingngu vanist jklabroddum (hlkubroddarnir koma ekki fram fyrr en um 2009 - 2010 ea svo) er elilegt a vilja eingngu notast vi jklabrodda eins og eir eru vanir, en mjg leitt a okkar mati ef menn snast alfari gegn hlkubroddunum, v eins og nokkrir fjallamenn sgu sem raunverulega eru a ganga fjll jafnvel vikulega ea oftar allan veturinn eins og essi fjallgnguklbbur, hefu hlkubroddarnir fljtt sanna gildi sitt lttari leium ea einfaldari hluta fjallsins ar sem hlka er til trafala jafnvel lglendi, en fara svo jklabroddana egar brekkurnar eru ornar langar, hlar og brattar ea a ru leyti varasamar.

arna reynir a geyma ekki of lengi a fara jklabroddana sem eru algengustu mistkin almennt varandi jklabroddana eins og Jn Andrs sagi, en NB hvort sem hlkubroddar eru me fr ea ekki, eins og margir ekkja af eigin reynslu (eru a renna til lengi vel hlli lei og jafnvel veri a hggva spor frekar en fara brodda til a "spara broddatmann"... m. a. af v a mnnum hefur fundist slysahttan aukast egar menn sleppa stfunum og urfa a nota sexina). En einmitt af eirri stu... a a getur veri orkufrekt a ganga jklabroddum klukkustundum saman halla og grjti... eir auka lkur blrumyndun og reyna verulega kkla... flkjast gjarnan sklmum og jarlendi... me tilheyrandi aukinni slysahttu af llu ofangreindu... er einmitt gott a hafa hlkubroddana meferis til a spara orku og ganga ruggur um svellaa kafla sem eru minna brattir og ekki varasamir og hafa vit a fara svo jklabroddana egar leiin er orin brtt ea varasm.

Reynslan er mikilvgust essu a okkar mati, me reynslunni ra menn me sr skrari mrk um hvenr sleppa skal hlkubroddunum og fara jklabroddana - rtt eins og menn urfa a gta ess a fara ngu snemma jklabroddana egar eir eru a eina meferis... og sleppa stfunum fyrir sexina n undantekningar. Vi getum v miur ekki teki undir a a hlkubroddar eigi bkstaflega aldrei rtt sr fjalllendi, ar reynir einfaldlega reynslu og dmgreind vikomandi hvert sinn. Mlefnaleg og sanngjrn umra um hlkubroddana er nausynleg og alltaf hollt a velta llum sjnarhornum fyrir sr. v m velta fyrir sr hvort frileg fjallamennska slandi urfi a skoa raunverulega gagnsemi hlkubrodda af mlefnalegri alvru en hinga til hefur veri og gefa frekar skrari lnur me notkun eirra samhengi vi jklabrodda ar sem hlkubroddar eru n efa gir til sns brks, svo langt sem eir n og ekki mlefnalegt a okkar mati a tiloka me llu vi allar gngur fjalllendi a vetri til :-)

Hr vantar fleiri punkta sem ekki verur fari hr eins og gagnsemi hlkubrodda til a jlfa tilfinningu fyrir jklabroddatkni almennt lttum leium sem er jkvtt a okkar mati, spurningar um raunverulega hfni saxarbremsu egar reynir og hvernig megi bta okkur ar, hvort nota eigi sexi alltaf me hlkubroddum ea ekki, mgulega aukna slysahttu vi a sleppa gngustfum sem menn eru mjg vanir a hafa til a halda jafnvgi (sem reynir verulega miklum halla) og vera kominn me sexi hnd sem menn eru ekki eins vanir a hafa, en er nausynlegt og absolut a vera me jklabroddunum og tti kannski a fa betur me meiri notkun o. m. fl.


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

A ganga broddum:

*Stga jafnt yfirbori svo broddarnir ni allir a grpa taki hjarni en ekki stga sk (eins og maur gerir skm og hliarhalla egar maur stingur jarkanum sknum inn brekkuna til a mynda syllu jarveginn - alls ekki gera etta ef maur er broddum heldur nta alla broddana til a grpa  hjarni me v a ganga "fltum ftum").

*Lyfta
ftum vel upp til a reka ekki broddana hjarni og detta fram fyrir sig. Me broddunum erum vi komin me "lengri ftur" og auvelt a gleyma sr egar lur daginn og menn ornir reyttir ea krulausir. Lkaminn vanur kveinni vegalengd sem hann arf a lyfta ftinum upp og stga nsta skref (flkin taugalfelisfrileg athfn) en egar maur er kominn brodda arf maur a muna a lyfta hrra upp til a reka sig ekki niur undir.

*Ganga aeins gleitt me sm bil milli fta til a flkja ekki broddunum hvor annan ea flkja broddunum sklmarnar og detta um sjlfan sig af eim skum eins og margir hafa reynt (sbr. rifnar sklmar hlfarbuxum v/broddanna). Chaplin ea skastkkvarar hr fyrirmyndin.

*Taka stutt skref til a hafa betra vald hverju skrefi.

*Stga fstum skrefum niur snjinn en ekki lttum svo broddarnir ni a grpa vel snjinn (ef hlt fri).

*Ganga me framhli manns vsandi niur brekkuna ef undirlagi er mjg frosi, bratt og hlt til a n sem jfnustu gripi - en ekki "ganga hli" eins og maur gerir vanalega gngu hliarhalla. vi mikilli hlku, svelli eins og t.d.
Kerhlakambi desember 2007 ar sem vi frum vel yfir etta og fum ofl. ferum.

*egar hlkan er minni en samt til staar skal ganga hliarhalla me v a sna "efri" fti, .e. ftinum sem er ofar brekkunni gngustefnu en "neri" fti um 45 niur mti til a nta betur yfirbor broddana og hafa meira vald/ryggi gngunni. Me v a ganga zikkzakk upp brekku er gott a hvla klfana me essu ar sem maur beitir efri og neri fti misjafnt eftir v hvernig maur snr mt hallandi brekkunni.

Eftir broddagnguna var fari notkun sexi...

A ganga me sexi:

*Ef fari er brodda skal alltaf taka sexi me hnd lka v er maur kominn hlkufri ar sem nausynlegt er a geta stva sig me saxarbremsu.

*Halda skal sexina me breiara skafti fram og beittara skafti snr aftur (oddurinn) og venja sig a halda alltaf henni svona ar sem vibragi til saxarbremsu liggur beinast vi essari stu.

*Ef gengi er hliarhalla skal sexin valt vera eirri hendi sem snr a brekkunni til ess a vibragi ef maur dettur s einfaldara vi a grpa til saxarbremsu.

*S gengi niur brekku getur veri gott a styja sexinni aftan vi sig til a hafa stuning/hald.

Og var komi a verklegum fingum saxarbremsu sem aldrei er fari ngu oft ...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

...og verum a skerpa egar fri gefst gngunum okkar fram vor....


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

Fengum essa fnu hjarnbrekku me gan snj near og menn gtu vali mismikla hrku snjnum og vegalengd eftir smekk:

saxarbremsa:

*saxarbremsu er ekki hgt a lsa - hana verur einfaldlega a fa verklega!

*Me v a halda alltaf rtt exinni er maur vibinn eins og hgt er a grpa til hennar.

*Mikilvgt a halda henni sem nst brjstkassanum egar bremsunni er beitt og missa hana ekki of langt ofan vi sig til a geta beitt lkamsunganum sexina - lti hald henni ef maur er kominn lengst fyrir nean exina sjlfa.

*Hinn hlutinn af lkamsyngdinni a fara hnn og lti/ekkert anna af lkamanum a snerta jrina - til a lta lkamsungann liggja exinni annars vegar og hnjnum hins vegar en etta getur skipt skpum upp a bremsan virki ef hjarni tekur illa vi.

*Broddarnir mega ALDREI snerta jrina ef maur rennur af sta. etta er mikilvgasta vibragi v ef broddarnir rekast hjarni hrafer rennandi niur kastast menn til og fara loftkstum niur n ess a geta nokku stjrna sr og beitt exinni og geta slasast illa vi a - en ekki sur vi a a fturinn mun hggvast mti mtstunni egar broddarnir fara hjarni og kklar ea arir hlutar ftar geta brotna illa.

*Menn urfa a fa vel saxarbremsu, hn verur eim eingngu tm sem fir hana oft og reglulega vi allar astur.

*Nausynlegt er a vera jafnvgur hgri og vinstri hendi og fa bremsuna bum annig a hn s manni tm beggja vegna og fa fall me hfu niur mti maganum og bakinu, fall fr hli beggja vegna en ekki eingngu me falli niur mti afturendanum eins og einfaldast er a gera.

*Gott er a fara alltaf yfir saxarbremsu hvert skipti sem fari er brodda og hn tekin hnd ef menn gera a sjaldan hverju ri og fyrir sem fara reglulega brodda me sexi a fa sig huganum gngunni, taka hana vibragsstuna nnur hendi efra skafti og hin nera skafti og sexin ber vi brjstkassa.

*egar saxarbremsa er f er ruggast a vera ekki broddunum til a auka ekki slysahttuna og velja ruggt fingasvi, . e. svi ar sem menn stvast sjlfkrafa near og ekkert tekur vi anna en snjr, hvorki grjt, ml, gljfur n anna.


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

Hr fer Soffa Rsa me hfui undan og maganum...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

Ekki allra a lta sig hafa a me hfui undan...

... en eftir v sem menn fa oftar saxarbremsu v hugrakkari vera eir...

... v reynslan kennir manni a hn grpur trlega vel

og a er mikilvgt a fa sveiflurnar allar ttir fr llum hlium
til a n gu hggi hjarni...

Gumundur hr gri fer en hann er me lofthrddustu Toppfrunum...

Hpmynd brekkunni me broddana upp
...eins og regla nmer eitt saxarbremsu segir...

Bra, Gumundur Jn, Katrn Kj., Lilja H., Doddi, Njla, Sigga Sig., Soffa Rsa, lafur Bj., Arna, Njll og rn
en Jn Heiar leibeinandi tk mynd...

... og svo eina hliarmynd af v a var fari a rkkva... me Jni Heiari lengst fjarska... etta var aeins niur mti og kom mnnum vel stuna fyrir saxarbremsufingu maganum me hfui undan :-)

Erfiasta fingin var svo saxarbremsa niur brekkuna bakinu me hfui undan
og Jn Heiar tk sm snikennslu v eins og hinum fingunum...

arna kominn me sexina hjarni ur en ftur fara svo niur mt yngdaraflinu...

Jklasprungur:

Eftir gar rennur niur brekkuna me sexinni var fari yfir legu jklasprungna og hvernig togsprungurnar "leka" niur jkulinn... svo almennt er gengi verf yfir r... en stundum arf a ganga samhlia eim... eins og verrtindsegg 2012og v var gott a fara yfir a og skilja hva ar skiptir mestu mli...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

...a halda smu vegalengd milli manna eir rai sr sikk sakk yfir lnunum ar sem gengi er samhlia hugsanlegum sprungum og annig tryggt a lagi hverja snjbr s ekki of miki, v ef tveir standa sama sta eru auknar lkur a snjbrin gefi sig en ef eingngu einn er einu...

Fari var niur gili ar sem gtis snjhengjur voru fyrir verklegar finga sprungubjrgun
ar sem ein lna hjlpar leisgumanni annarrar lnu r sprungu sem hann hefur falli .

Hr fellur rn niur sprungu... bleika birtan r Blfjallaskasvinu var mgnu etta kvld...

Hva gera menn egar leisgumaurinn sem alltaf gengur fremstur
fellur allur ofan sprungu?

Ef eingngu ein lna ef fer skulu allir lnunni ba, gott getur veri a grpa hjarni me sexinni ef arf, setjast strax allir niur, halda lnunni strekktri og passa a unginn dreifist alla lnuna en ekki bara fremsta mann sem tekur elilega mesta hggi vi falli og mesta ungann til a byrja me egar slysi verur.

Ef fleiri en ein lna er leiangrinum kemur nnur lna til bjrgunar:

Bjrgunarlnan: Leisgumaurinn ar nlgast brnina varlega ar sem yfirleitt er snjhengja brninni og sprungan liggur breiari innan undir snjnum - notar til ess snjflastng til a kanna snjalg og finna hvar fasta landinu sleppir til a gta a eigin ryggi - grefur me skflu r brninni til a bandi grafist ekki eins miki inn, setur svo bakpoka, skflu, ski, staf ea anna vert yfir snjhengjuna til stunings til a lnan skerist ekki inn mean bjrgun stendur.

Leisgumaur sendir svo aukaspotta niur til ess sem fll ofan sprunguna me hnt og karabbnu (aukalnan sem leisgumaurinn er me hj sr pokanum (essa 20 metra)) en hann mlir t circa hversu langan spotta arf mia vi hve sprungumaurinn er farinn langt niur - setur karabnu hntinn - og s sem fll nlir karabnuna sama sta beltinu og hina karabnuna (s sem fll m alls ekki losa karabnuna sem fyrir er og heldur honum ruggur vi sna eigin lnu).

Tryggja skal me spurningu til sprungumannsins hvort karabnan s rugglega lst og me samfelldu taki bjrgunarlnunnar nokkrum fngum ar sem fremsti maur bjrgunarlnunni kallar "bakka" er maurinn smm saman togaur upp r sprungunni - mikilvgt a allir kalli skipun fremsta manns aftar nsta mann, menn su samtaka, veiti gott vinm og taki hlutverk sitt alvarlega svo allt fari vel . mean heldur lna sprungumannsins vel og tryggir a hann falli ekki near ef eitthva mistekst vi bjrgunarlnuna (t.d. vi a festa sjlfur aukaspottann sig) og bakkar lka eins og lnan eirra losnar vi uppgngu leisgumannsins. Nst fremsti maur eirri lnu skal mean bjrgun stendur nla sig lnuna me karabnunni sinni me v a nla henni fyrst lnuna og svo losa hana af hntnum beltinu - en annig er hann laus r lnuhntnum en fram nldur lnuna og getur gengi rlega a sprungunni - ar skal hann halda munnlegu sambandi vi ann sem fll og tryggja a alls s lagi hj honum mean hann er hfur upp.

Til eru svo margar arar gerir sprungubjrgunar sem fara arf yfir srnmskeii sem vi tkum sar eftir v hvort menn eru eingngu tveir saman gngu, ein lna gngu o.fl.

Vi tkum tvr fingar essu og skiptumst ... Doddi fll nstur ofan sprunguna og n bjrguuSoffa Rsa og flagar honum...

 ...me Gumundu og flaga fremstan a halda vi...

Bi skiptin gengu mjg vel...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig


...og gott fyrir alla a finna hversu viranlegt etta er krafti ungans af llum smu lnunni...

Og raun gott fyrir alla a fa a falla niur til a finna hvernig maur er dreginn upp en auvita er etta einfaldara egar astur eru yfirvegaar og undir stjrn og ryggi fingasvinu...

Um a leyti sem vi vorum a ljka vi seinni finguna var skyndilega myrkur... ljsin voru slkkt Blfjllum og fundum vi hversu trlega mikil birtan var af skasvinu... bleiki liturinn alltumvefjandi var skyndilega farinn og vi urftum a n hfuljsin... en fyrst tkum vi eftir verinu a ri... vindur og rkoma kflum ofan vi snjhengjuna eftir hvlkt skjl gilinu... orin reytt og svng... j og sm blaut eitthva... Hey, vi gleymdum alveg a f okkur nesti!!!... og kvum a lta ar vi sitja... ekki fleiri stir a falla niur sprungu og allir bnir a sj hvernig bjrgunin fr fram... hversu einfalt etta er raun ef fari er eftir nokkrum mikilvgum ryggisatrium...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

Fari var vel yfir a sem gert var bjrguninni til a skerpa hlutverkum hvers og eins...

En Jn Heiar tk sm snjakkeriskennslu lokin...

... og sndi okkur tvr gerir... T-akkeri og Snjbolla-akkeri.


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

fyrra akkerinu grf hann niur tvr axir ar sem nnur l lrtt og hinni stungi bak vi beint ofan bak vi lrttu annig a s lrtta gaf eirri lrttu stuning til a halda spottann sem var festur vi...


Mynd fengin a lni fr Siggu Sig

etta arf a prfa vel ur en einhver sgur niur essu akkeri ar sem ykkt og samsetning snvar hefur allt um a a segja hversu ruggt etta er... og mikilvgast a grafa ngu djpt og grafa sm farveg fyrir lnuna annig a hn kippist ekki upp mt... etta virkai fnt arna ar sem snjrinn var frekar mjkur og mefrilegur annig a hgt var a grafa og reka saxirnar niur...


Fengin a lni fr Americn Alpine Institite af vefnum
http://blog.alpineinstitute.com/2008/07/snow-anchor-options-part-i.html

Snjbollinn var lka gerur en hlt ekki sem var gtt fyrir okkur a sj,
ar sem hann hentar frekar hru hjarni en mjkum snj eins og arna var.

Hr er gtis tengill hin msu akkeri sem gera m snj fr amersku alpasamtkunum:
http://blog.alpineinstitute.com/2008/07/snow-anchor-options-part-i.html
... og endalaust hgt a gggla alla essa kennslu youtube varandi broddagngu, saxarbremsu, jklalnugngu, sprungubjrgun ofl.

Loks var tmi til a ganga lnu til baka og pakka saman... fengum a fa okkur a vefja upp jklalnu annig a hn flkist ekki me v a vefja henni bara hringi... og loks httum vi og keyrum heim ar sem fennt hafi veginn fr v um daginn... alveg eins og fyrra egar vi urftum a draga suma blana af sta... en n gekk allt vel og vi vorum alsl a lokinni kennslu sem tk rmar fjrar klukkustundir og var srlega innihaldsrk.

Krar akkir Jn Heiar Andrsson fyrir frbra kennslu
og allir fyrir srlega ga samveru etta kvld.
Hfum essi nmskei rlega og lrum alltaf eitthva ntt milli ess sem vi endurtkum a nausynlegasta sem allir urfa a kunna...
eigum enn eftir hnta, snjflahttu og flknari sprungubjrgun o.m.fl.

Skrijklanmskeii Slheimajkli fll v miur niur essa helgina vegna alaandi veurspr... mikil rkoma en ltill vindur... ar sem ltil tttaka r endanlega rslitum um a taka sjensinn a stru jklarnir tkju mest alla rkomuna sem sp var... en vi hfum trllatr gu nmskeii Slheimajkli um broddatkni, leiarval fjallendi, httustjrnun, httumat, sporager og sklifurtkni... og tlum a hafa etta nmskei dagskr mars nsta ri... enda er heimur skrijklana magnaur sjnrnt s lka og hreint vintri a ganga um :-)

anga til skulum vi fa saxarbremsu og jklabroddagngu eins og astur leyfa nna mars og fram ma gngunum okkar... mta me grjurnar snar hver og einn eins og hann og skellum okkur niur brekkur sem vi finnum leiinni :-)

Margar myndir fengnar a lni fr Siggu Sig essari frsgn - sj albmi hennar hr me texta vi hverja mynd:
https://www.facebook.com/profile.php?id=1400434614&sk=photos&collection_token=1400434614%3A2305272732%3A69&set=a.10203589666847835.1073741868.1400434614&type=1
 

 

 

Vi erum toppnum... hvar ert ?
www.toppfarar.is


Toppfarar ehf - Viarrima 52 - 112 Reykjavk - Kt: 581007-2210 - Smi: +354-867-4000 / -899-8185 / -588-5277 - Netfang: bara(hj)toppfarar.is
Copyright: Hfundarrttur: Bra Agnes Ketilsdttir