Sigžrśšur Jónsdóttir

Sįrafįir hafa enn séš, segja Björg Eva Erlendsdóttir og Sigžrśšur Jónsdóttir,
žau nįttśruundur sem raša sér uppeftir allri Žjórsį.

Ķ ŽJÓRSĮ eru tvęr stórvirkjanir, en įętlanir um nokkrar ķ višbót, sumar žeirra į nęstu įrum. Ķ Žjórsį eru tvö lón, Bjarnalón ofan Bśrfells og Sultartangalóniš stóra į Gnśpverjaafrétti. Įętlanir eru um fleiri lón, fręgast žeirra Noršlingaöldulón į Fjóršungssandi, sem nęr inn ķ frišlandiš sem kennt er viš Žjórsįrver. Stórhuga athafnamenn hafa allt frį tķmum Einars Benediktssonar haft mikinn vilja til žess aš temja Žjórsį og virkja, breyta henni og koma afli hennar ķ verš. Aldrei hafa breytingarnar žó veriš jafn örar og nś. Tveir fossar ķ Žjórsį eru svipur hjį sjón af vatnsleysi, Tröllkonuhlaup og Žjófafoss. Farveg Tröllkonuhlaups mį sjį ķ Žjóšlendugöngu tvö į vegum Feršafélagsins og žar er einnig fariš hjį Žjófafossi. En ķ Fossagöngu FĶ mešfram Žjórsį ķ Noršurleit og Gljśfurleit sjįum viš nokkra af fegurstu fossum landsins eins og žeir lķta śt žar sem Žjórsį er enn ķ sķnu rétta ešli og ķ farvegi sķnum śr Hofsjökli.

Kjįlkavers- eša Hvanngiljafoss

Ķ Bjarnalękjarbotnum ķ Noršurleit hefst Fossagangan. Fyrsta sem fyrir augu ber er Bjarnalękurinn žar sem sį vatnsmikli lękur kemur fullskapašur og eins og upp śr žurru undan Flóamannaöldu. Viš uppsprettu Bjarnalękjar er fjallmannaskįli Noršurleitarmanna. Innan viš Miklalęk, litla bergvatnsį um mišja Noršurleit, hallar nišur aš Žjórsį. Kjįlkaversfoss er fyrsti foss ķ röš fjölmargra fossa sem sjį mį į gönguleišinni ķ Žjórsį sjįlfri og žverįm henar. Kjįlkaversfoss heitir Hvanngiljafoss į mįli Rangęinga en smalar į Gnśpverjaafrétti hafa helst tengt örnefnin sķnu ašalįhugamįli og lifibrauši, sauškindinni, en lįtiš rómantķkina lönd og leiš. Kjįlkaver er stór grasflįki ķ Noršurleitinni. Ķ Kjįlkaveri lįgu śti ķ viku illvišri, tveir fjallmenn į nķtjįndu öld, žeir Gķsli į Hęli og Ólafur į Skrišufelli. Žótti afrek aš žeir komust af.

Fossarnir ķ Dynk

Frį Kjįlkaversfossi er stutt ganga aš Dalsį, vatnsmestu žverį Žjórsįr į žessu svęši, enda hefur hśn langan ašdraganda allt inn undir Kerlingafjöll. Į einum staš fellur hśn ķ žröngum klettastokki, žar heitir Hlaupiš. Fręknustu menn hafa hlaupiš žaš, en ašrir skyldu ekki reyna. Dalsį žarf aš vaša, en į henni er gott vaš. Framan viš Dalsį er Kóngsįsinn, hįsęti og valdastóll fjallkóngs Gnśpverja, sem skipar hirš sinni ķ leitir śt frį įsnum, en žašan sér vķtt yfir. Sušaustanundir įsnum er fossinn Dynkur, 38 metra hįr og er ķ raun margir fossar. Dynkur er fegursti foss landsins, ef gengiš er aš honum vestanmegin, žaš er af Gnśpverjaafrétti. Hann fellur fram af mörgum stöllum og myndar fossakerfi. Žar eru fögur form og margreytilegir regnbogar, eins og litagos žegar sólin skķn.

Nafnlaus og fįum kunnur

Ófęrutangi er žar sem Hölknį rennur ķ Žjósį og myndar tangann milli įnna. Žangaš rennur saušfé. Tanginn er mjór og ekki reišfęr, gangandi smalar fara žį einu leiš sem fęr er fram og tilbaka og sömu leiš förum viš. Žar er gljśfur og breišur en nafnlaus slęšufoss og er hann fallegasti foss landsins, eins og Dynkur. Innan viš Ófęrutanga eru efstu skógarleifar viš Žjórsį, en žangaš innśr nįšu krękluskógar hinir fornu. Annar foss er ofar ķ Hölknį.

Geldingatangi, nafniš enn eitt dęmi um įherslur Gnśpverja ķ nafnavali, og hvernig saušféš įtti svęšiš og hug bęnda, er žar sem Geldingaį rennur ķ Žjórsį. Ķ Geldingaį eru lķka slęšufossar. Leitarkofinn Trantur stendur viš įna.

Stall af stalli ķ Gljśfurleit

Gljśfurleitin er gróšursęl dalkinn, berja- og blómabrekka į móti sól, sem liggur ķ mörgum stöllum nišur aš Žjórsį. Gljśfurleitarfoss er framan viš Geldingatanga, žar sem Žjórsį fellur ķ einu lagi af 28 metra hįum stalli og er Gljśfurleitarfoss žvķ einn af stórfossum landsins. Kjįlkaversfoss, Dynkur og Gljśfurleitarfoss eru mjög ólķkir fossar, hver žeirra einstakur. Ķ Gljśfurleit er landslag og gróšurfar sérstakt og fjölbreytt. Gamall fjallkóngur Gnśpverja, Sigurgeir frį Skįldabśšum, taldi žaš viku verk hiš minnsta aš skoša Gljśfurleitina svo gagn vęri aš.

Sķšasti spretturinn ķ Fossagöngu Feršafélagsins er upp frį Žjórsį meš Gljśfraį. Og ekki er aš sökum aš spyrja. Viš blasir enn einn fossinn, nafnlaus, en hįr og fagur, ķ djśpu gljśfri. Gengiš er stall af stalli ķ dęmigeršu landslagi Gljśfurleitar og upp į einn af žeim efstu žar sem er fjallmannakofi Gljśfurleitara. Į žessum stalli endar gönguferš okkar į staš žar sem sést langt inn eftir Žjórsį. Bķlvegur er frį skįlanum til byggša, sį er vondur og ekki farandi nema į fjallabķlum. Vegurinn liggur vķšast nokkuš langt frį įnni. Hjallarnir taka viš af Gljśfurleitinni. Žeir eru žó breyttir frį žvķ fyrr į tķš vegna žess aš Sultartangalón Landsvirkjunar nęr langleišina inn undir Gljśfurleit. Bįtar eiga žar betur viš en gönguskór. En gönguleišin okkar innar meš Žjórsį sem viš kjósum aš kalla Fossagöngu, er hinsvegar ósnortin og langt frį alfaraleiš. Žvķ hafa sįrafįir enn séš žau nįttśruundur sem raša sér upp eftir allri Žjórsį eins perlur į snśru. Fossagangan veršur farin um verslunarmannahelgina, laugardag og sunnudag. Nįnari upplżsingar fįst hjį Feršafélagi Ķslands.

Höfundar eru Björg Eva Erlendsdóttir, fréttamašur hjį RŚV, og Sigžrśšur Jónsdóttir nįttśrufręšingur.