Tindfer 80 - Raufeldsgj - Botnsfjall - Stapafell Snfellsnesi
laugardaginn 11. gst 2012


ti a leika Raufeldsgj
um
Botnsfjall og yfir Stapafell

Laugardaginn 11. gst virai me eindmum illa fyrir fjallgngur suvesturhlutalandsins... og tindferin Hlufell fll niur vegna ess... en tlf Toppfarar hldu snu striki og fru t a leika... alla lei t yzta hluta Snfellsness... ar sem rigningin lt ekki sj sig nema nokkrum dropum...

...og skrandi okan skreytti fr hreinum spunaslum um Raufeldsgj, upp Botnsfjall ofan gjrinnar og alla lei yfir Stapafell sem er tvrur Snfellsjkuls suvestri og klbbmelimir hafa mnt lngunaraugum ferum snum jkulinn gegnum rin.. og kom verulega vart skum hrikaleik og gifegurar hverju skrefi... ar sem fari var um kletta og bjrg sem ekki virtust af essum heimi...

tlunin var a fara lttan og lurmannlegan gngutr um lg fjll og saklaus... en leiangurinn endai krefjandi brlti um illfra gj, brattar, botnlausar skriur og loks kyngimagnaa kletta sem slgu um sig me dulugri okunni til a villa um fyrir fruneytinu sem hvergi gaf eftir fyrr en fulla snarbratta hnefana rtt um 40 m nean vi efsta tind gldrttu Stapafellinu...

Vi byrjuum Raufeldsgj... en hefum tt a enda henni... miki vatn llum lkjum og m eftir rhelli dagana undan... vi tkum srstaklega eftir essu egar vi kum t Snfellsnesi og sum fossa sem ekki hafa veri ur og ara hvtfyssandi sem hafa ekki veri svona vatnsmiklir  ur... .e.a.s. ef a var skyggni upp fjll og brekkur v a var rigning og oka Reykjavk og nnast alla leiina t Snfellsnestnna sjlfa... stytti ekki upp fyrr en stuttu ur en komi var a gngusvi dagsins... veurspin rttist hva etta varar... etta var eini urri staurinn til a vera ...

Stapafelli vinkai okkur lei a gjnni... arna upp tluum vi lok dags... arna var enn skyggni fjallinu llu... hvlkur fjallshryggur... hann leyndi sannarlega sr hva dul og hrikaleik varai...

Munninn gjnni lofai gu...

Inni var dimmt og drungalegt...

... og vi lgum trau inn gjnna sem liggur tugi metra djp inn me fyssandi flum sem fljtlega stvuu fr...

 


Raufeldar orkelssonar er geti Brarsgu Snfellsss en Brur var furbrir hans.  Eitt sinn, egar Raufeldur og brir hans, Slvi voru a leik me Helgu dttur Brar, tti Raufeldur henni sjaka fr landi og hn barst til Grnlands.  Brur var ur af reii, v hann taldi dttur sna af.  Hann tk brurna undir hendur sr og fleygi Raufeldi gjna, sem var nefnd eftir honum, og Slva varpai hann fyrir sjvarhamra austan Arnarstapa (Slvahamar).

... klngri og vatnsflaumi sem okkur leist ekki a slst vi ar sem ganga dagsins var framundan me oku or sld allt kring og ekki fsilegt a vera blautur fr upphafi llum vgstvum...

...svo vi snerum vi ansi svekkt og hlf hikandi eftir a Gylfi, Ingi og rn mltu ekki me frekar klngri... ekki vn a sna vi fyrr en fulla hnefana...

... en ltum gleina ekki sj og hldum t dagsbirtuna aftur og bium spennt eftir spuna dagsins...

...upp grjtskriurnar sem renna sitt hvoru megin vi gjnna... varaar klettum ofar...

... etta voru alvru skriur hliarhalla alla lei...

...og mun lengri en halda m r fjarlg ar sem vi hldum vel fram en virtumst harla komast upp brnirnar...

... agalega gott a komast aftur grinn og f hitann og svitann almennilega gang... ;-)

Feramennirnir fyrir nean sem skouu gjnna eins og vi hristu bara hausinn yfir essum skrtna hp a vlast arna upp...

Uppi breyttist veri r ljfu og urru logni rigningara me oku sem var ofar fjllunum og vi frum regnjakkann... en ekkert var samt r rigningunni og vi vorum komin r aftur sar...

Efst var sm klngur upp krnuna Botnsfjalli...

... loksins eitthva ftt essu... ;-)

tlunin var a rekja sig eftir brnunum og ekkert endilega fara efsta tind Botnsfjalli sem er vfemt og jlfurum fannst heldur spennandi tilhugsun oku og rigningu... v kortin sndu tindinn lengst inni heiinni... en uppi var gtis veur, ekki mikil oka og essi lka fallegi tindur arna seiliingarfjarlg... ekki lkt okkur a fara framhj tindinum eins og Katrn benti ... auvita frum vi upp hann ;-)

... flottur ggur ar sem hrauni hefur runni r sunnan megin og litadrin fangai okkur...

Lti stoppa tindinum sem var hsti staur dagsins 573 m heldur haldi rsklega niur a brnum Botnsfjalls aftur
okunni sem lddist um mosaslegna kletta og ml...

tsni niur Raufeldsgjnna kom og fr okuslingnum... 

... hrikalegt og gldrtt...

Stapafelli var nst dagskr... og vi stefndum anga eftir brnunum me tsni niur strnd Breiuvkur...

Krkkt af berjum og Gumundur sl ll me berjatnslu fullri fart ;-)

Stapafelli allri sinni oku-dr...

Berjam miri niurlei ar sem sumir runnu og duttu mlinni en arir tku bara lyngi niur... ;-)

Yfir hrauni var fari fr Botnsfjalli yfir Stapafell...

Gullfalleg lei sem enn og aftur minnti mann hve dsamlegt a er a ganga um jafnslttu
en ekki bara upp og niur fjallsbrekkur...

rnar mrauar af hressilegum rigningar-leysingum frekar en jkulvatni?

Yfir jveginn var arka... veginn sem var ekinn grimmt af hverjum feramanninum ftur rum blaleigublunum yfir Jkulhlsinn... og vi fundum til me eim a sj ekki jkulinn sem arna gnfir yfir allt... flottasta skraut sem gefst af nttrunnar hendi... og vi fengum heldur ekki noti frekar en eir...

Fylgdumst meira a segja me einni fjlskyldunni ganga upp a klettunum og niur aftur mean vi boruum...

Leiangursmenn voru tlf... sleifur, Sylva, Ingi, sta H., Gylfi, Gumundur, Heirn, Katrn, rn, strur og sk
en Bra tk mynd.... a eru forrttindi a f a fara fjll me englum....

Eftir nesti og kvrun Heirnar um a skella sr auvita me okkur arna upp en ekki sna vi a blnum essum tmapunkti
eins og hn tlai sr egar lii hafi gnguna... var lagt af sta inn tfrakletta Stapafells...

tt hkkun upp og vi drgumst inn okuna...

... sem lstist um klettana sem ekki virtust af essum heimi...

...kynjamyndir sem heilluu okkur alveg r sknum...

... og ekki voru plnturnar sri sjarmur essu hallagrti... trleg seigla slenskum hlendisplntum... steinbrjtur enda nafni...

Skyldi vera gngufrt framhj essum klettum... j, fn lei arna beint gegn...

etta var spuni af hsta gaflokki ar sem allt gekk vel um sbreytilega lei ar sem vi tkum andann lofti hverju skrefi...

Eftir fyrsta klettahafti tk hryggurinn vi mosagrinn og greifr... magna tsni arna niur beggja vegna en v miur fengum vi bara okuna etta sinn...

Aftur var brattinn mikill og vi klngruumst hliarhalla...

Undirlendi var gott, traustur mosinn og jarvegurinn blautur, ttur leir...

kflum urfti a koma sr upp grjtrennur og klettarima...

... sem fll misvel krami hj leiangursmnnum enda oka og lti hgt a sj hva var nean vi okkur ea ofar...

... og vi enduum loks hryggnum rtt fyrir nean tindinn (er ekki hr mynd heldur lengra inn eftir)... eftir a rn og Ingi hfu fari knnunarleiangur ofar ar sem rn lt loks segjast nean vi tindinn sjlfan... ekki frt fyrir alla hpnum a sinni og vi kvum a lta etta ngja... 488 m h og 300 m fjarlg fr tindinum sjlfum... enda flestir bnir a lta vel sig reyna spunandi klngrinu...

Flottur hpur sem hafi vit a njta hverrar mntu vi a kanna kunnar slir oku og litlu skyggni...

Aftur niur gegnum essar skemmtileguslir sem vi rddum okkur um upplei...  gekk betur en vi ttum von og vi vorum ekki lengi a n sleifi sem bei hafi vi ennan kafla...

stundum opnaist tsni niur og vi sum t Snfellsnesi niur strnd a Lnsbjrgum... hvlkt fegur... landslagi var ekki af essum heimi... hraunslegi kynjamynstur sem silfurgrar rnar rddu... gegnum fallegasta grna mosa sem hgt er a hugsa sr...

Hliarhallinn til baka okunni...

Skyndilega ltti okunni og skyggni opnaist betur upp hrygginn ar sem vi vorum fyrir stuttu...

j, afhverju stum vi ekki arna lengur... hefum vi s tsni og landlagi allt r hsti fjallsins...

gifagurt landslag Stapafells kom betur ljs og vi margsgum a hinga yrum vi a koma aftur... gu skyggni og njta jkulsins ofan okkar... eflaust me fjallsgngum fegurstu hva varar svimiki landslag fjalls og tsnis sama tma...

lsanleg fegur... hvert andartak breyttist skrandi okunni og fegurin var reifanleg...

Hryggurinn niur a nesta klettabeltinu...

Stemmningin var tt og notaleg... tlf manns fjllum er samsetning sem getur ekki brugist...

sland er landi... rjtandi fegur sem kemur manni alltaf jafn miki vart sama hva maur gengur miki um hana...

Ekkert skrti a sagan Snfellsnesi er svona hrikaleg... alveg stl vi landslagi...

Brarsaga Snfellss er eitt af skrautmununum: http://is.wikipedia.org/wiki/B%C3%A1r%C3%B0ur_Sn%C3%A6fells%C3%A1s

... en saga Axlarbjrns er llu hrikalegri... sj Vsindaveg Hskla slands:
http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=1987

Og gar upplsingar hr vef Nordic Adventure Travel sem heldur ti frbrum upplsingavef um alla mgulega stai/hluti slandi:
http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm :

Mir hans drakk mannabl
Undir lok 16. aldar var tekinn af lfi vegna glpa sinna Bjrn Ptursson sem bj bnum xl Snfellsnesi ea Axlar-Bjrn eins og hann er betur ekktur. Bjrn var lfltinn fyrir fjlmrg mor sem hann framdi nokkurra ra tmabili og er hann eini ekkti ramoringi slandssgunnar. Svavar Hvarsson leit til baka og rifjai upp sgu essa djfuls mannsmynd sem lifa hefur me jinni rm 400 r.

Lf Bjrns var bundi kvum fr upphafi. Hann var yngstur riggja systkina og egar Sigrur mir hans bar hann undir belti jist hn af slkkvandi orsta mannabl. Hn duldi essa lngun sna lengi en gat svo ekki ora bundist og sagi hn v Ptri manni snum hvers kyns var. Hjnaband eirra var gott og lt Ptur flest eftir konu sinni. a var einnig svo essu tilfelli og dr hann sr bl r fti og gaf konu sinni. Drakk hn bl bnda og minnkai orsti hennar nokku. jsgum Jns rnasonar segir hva fylgdi eftir bldrykkju Sigrar. egar essari lngun var stillt barst konu essari drauma mis hfa sem ekki er ori hafandi og gat hn ess vi vinnukonu sna a hn vri hrdd um a barn a sem hn gengi me mundi vera frbrugi msu rum mnnum og gott ef a yri ekki einhver skapaskepna. Ekkert bar v fyrstu a Bjrn vri nokku ruvsi en nnur brn sveitinni. Fyrstu rin dafnai hann vel og tti efnispiltur.

Moringi mtun.
Fair Bjrns hafi veri vinnumaur hj Ormi orleifssyni rka Knerri og var eim vel til vina. essi tengsl uru til ess a Ormur tk Bjrn fstur egar hann var fimmta ri. Hart var ri og tlai Ormur upphaflega a taka Magns brur Bjrns til a ltta undir me fjlskyldunni en mir eirra ba Orm um a taka Bjrn vegna ess hversu strltur hann tti. Bjrn fkk gott atlti hj Ormi rka og tk fljtum roska. Sagt er fr v a Bjrn vingaist fljtlega vi Gumund son Orms sem og fjsamann lkum aldri en bera tk skapgerarbrestum og sem unglingur tti hann dulur og harlyndur skapi. Einhverju sinni stalst Bjrn til a leggjast til svefns messutma mti vilja og vitund fstra sns. Dreymdi hann a til hans kmi kunnugur maur og hlt hann diski me niurskornu kjti sem hann bau Birni. Bjrn i kjtbitana og tti hver rum meira lostti. Vi ntjnda bita velgdi honum vi og htti vi svo bi. Draummaur sagi n Birni a daginn eftir skuli hann fara upp fjalli Axlarhyrnu ar sem hann muni finna hlut sem hann skuli eiga og nota vel. Sagi hann jafnframt a a sem bii hans ar fylgdi s nttra a hann yri nafnkunnur maur. Af essum vonda draumi vaknai Bjrn fullur lfsglei og fsti mjg a leita ess sem honum var vsa til.

Axlar-Bjrn
Axlarhyrnu fann Bjrn xina sem hann sar ntti til a murka lfi r frnarlmbum snum. ar sem hann var aeins unglingur gat hann ekki staist freistingu a stra sig af fundinum. Finnur hann sjmenn nkomna a landi og reiir xina loft og spyr me kuldahltri hver af ykkur vill n eiga nttsta undir essari? Einn skipsverja, gamall maur, sagi vi flaga sna n ess a vira Bjrn vilits a taka xina af piltinum v etta vri happaverkfri. eim var ekkert r v verki enda hvarf Bjrn heim a Knerri. Skmmu sar hvarf fjsamaurinn Knerri, vinur Bjrns, og fannst ekki n sar a Bjrn hafi sar viurkennt a hafa drepi hann og dysja flrnum Knerri.

Nokkrum rum seinna d Ormur og Gumundur sonur hans bj eftir hann Knerri. Gumundur var enn rkari og valdameiri en Ormur hafi nokkru sinni veri og byggi Birni fsturbrur snum Axlarland. ar bj hann san me Steinunni eiginkonu sinni. Brinn var alfaralei og bjarsti fallegt mt suri. En Bjrn naut ess ekki v svo unglega hvldi honum morlostinn og illskan a hann s ekki slina heiskru veri. N eru slarlitlir dagar, brur, er haft eftir honum egar hann pskadag gaf sig tal vi hp manna sem stu ti og nutu veursins.

Hva Bjrn myrti marga rin sem hann bj me konu sinni xl er nokku reiki. jsgum Jns rnasonar segir a hann hafi viurkennt tjn mor fyrir Jni lgmanni Arnarstapa stuttu eftir a hann var handtekinn en arar heimildir segja morin hafa veri frri. Arar heimildir gefa a skyn a au hafi veri mun fleiri.

Rennur bl
Setbergsannl segir a upp hafi komist um morverk Bjrns ri 1596 en lengi hafi veri vita a ekki var allt me felldu xl. Enginn geri nokku mlinu vegna ess a Bjrn var undir verndarvng fsturbrur sns Gumundar Knerri og v gat hann trauur drepi menn, konur og brn lngu eftir a grunur fll hann. Til hans kom ftk kona samt remur brnum snum og ba um hsaskjl. egar au voru bin a koma sr fyrir lokkai Bjrn til sn hvert barni af ru og drap. Konan ni a fela sig og gat sagt fr v sem gerist. framhaldi af essu voaverki var Bjrn handtekinn og frur til saka. Bjrn viurkenndi samkvmt essari heimild nu mor og a hann hefi grafi lkin heygari og fjsi. stareynd a mun fleiri bein fundust Axlarlandi tskri hann me v a hann hefi fundi fjlmrg lk sem hann nennti ekki a segja fr ea fra til kirkju og v grafi au sjlfur. Bjrn fullyrti a kona hans hefi astoa hann vi morin me v a brega um frnarlmbin snri ea rota au me sleggju. Stundum hefi hn lka nota a rri a kyrkja au me hlskltnum snum.

Vi essa frsgn bta arir mialdaannlar. v er oft haldi fram a um rnsmor hafi veri a ra og lkunum hafi Bjrn skkt glutjrn sem er rtt hj bnum. Annlum ber ekki saman hvernig Bjrn nist a lokum. Grunsamlega g hestaeign hans og klnaur er ein stan sem gefin er. Arar skringar annlanna eru sgur af flki sem slapp fr Birni eins og s sem Setbergsannll segir fr. Sjvarborgarannl 1389-1729 segir af systkinum sem gistu xl. Bjrn drap stlkuna en piltinum tkst a fela sig rsi mean Bjrn leitai hans mori snu. Hann komst svo undan og sagi til moringja systur sinnar. jsgum segir svo fr essu atviki a gmul kona hafi seti bastofunni og svfi barn. Hn reyndi a vara au systkini vi yfirvofandi httu me v a raula fyrir munni sr gamla vsu.
 
Gisti enginn hj Gunnbirni
sem klin hefur g.
Ekur hann eim gultjrn.
Rennur bl
eftir sl
og dilla g r j.


Til daua dmdur
Bjrn og Steinunn voru dmd til daua Laugabrekkuingi ri 1596. Lflti Steinunnar var fresta vegna ess a hn var vanfr. Sar var hn hdd fyrir glpi sna en eignaist ur soninn Svein kallaur skotti. Hann erfi fr fur snum illskuna og var dmdur fyrir fjlda glpa og hengdur Rauuskrum 1648.

Daui Axlar-Bjrns Laugabrekkuingi var samrmi vi hvernig hann lifi. Fyrst voru tlimir hans molair me trsleggju og tk a langan tma. egar a var afstai var Bjrn hlshgginn og ar eftir brytjaur niur og einstakir hlutar r lkama hans festir upp stengur, ar meal hfui. ur en a var gert voru kynfrin skorin af lkinu og eim hent kjltu Steinunnar konu hans sem horfi aftku bnda sns.

Axlar-Bjarnartt
Eins og fyrr sagi var Sveinn sonur Bjarnar hengdur fyrir glpi sna. Sonur Sveins, Gsli hrkur kallaur, fkk smu rlg. En blundar mori Bjrns llum afkomendum hans? Samkvmt talningu r gagnagrunni slendingabkar eru kunnir afkomendur hans um a bil 20.000 nlifandi slendingar. eir sem vilja komast a v hvort bl Bjrns rennur eim um geta fari inn slendingabk og skr Bjrn Ptursson reitinn fyrir nafn efst skjnum og um 1545 reitinn fyrir fingardag. Hvort lengra er haldi verur hver og einn a eiga vi sjlfan sig.

... me gfslegu leyfi fr http://www.nat.is/travelguide/ahugav_st_oxl_axlar_bjorn.htm

 ... og margir fleiri stair veraldarvefnum
http://is.wikipedia.org/wiki/Axlar-Bj%C3%B6rn
http://www.snerpa.is/net/thjod/axlarbj.htm
..ar sem lesa m um hrikalega sgu Bjrns...
...en vi rifjum hana betur upp egar vi gngum Axlarhyrnu sem rs ofan bjarins xl sem Bjrn er kenndur vi
...

tsni fr Stapafellsbrnum yfir hrauni fr jklinum niur a strnd vi Breiuvk og Arnarstapa... me nestu fjallsskriur Botnsfjalls vinstri hnd og afleggjarann a Raufeldsgj arna fjarska...

okunni leynist Axlarhyrna sem vi tluum lka af v etta virtist ekki svo langur gngutr planinu... en vi geymdum hana ar sem tminn var orinn sex egar komi var blana og ml a linni...

Sasta klngri eftir um klettahjallann nest...

ess viri a fara arna upp me fjlskylduna og vintragjrn brn sem myndu finna trll og gersemar hverju stri...

Galdraheimurinn...

sta og fleiri fengu mynd af sr vi essi trll... - sj tsni niur a suurstrnd Snfellsjkuls...

Alvru tsni og bratti hr... hva hefum vi upplifa ofar ef okan hefi ekki veri...?

Ingi er einn af lofthrddustu melimum Toppfara og gaf okkur flottustu mynd dagsins...

Vel gekk a ra niur gegnum lausagrjt og skriur...

... enn og aftur tmdum vi varla a kveja...

... kletta sem eru ekki samir vi essi kynni...

... og niur var svo strauja alla lei a blunum um gamla veginn ar sem Ingi og Heirn fengu far me feramnnum sem voru a koma niur af Jkulhlsinum ar sem au tluu b um kvldi og tminn var orinn naumur... au egar bin a fresta binu til tu fr tta...

Skemmtilegur lokakafli fjlbreyttum degi ar sem milt og hltt veur gldi vi okkur... nnast alveg laus vi rigninguna sem buldi borg og b Snfellsnesi nema rtt arna vi oddann nesinu og tk vi blunum stuttu eftir a vi keyrum af sta heim... endurnr eftir dsamlega endurfundi vi besta flk heimi ;-)

versni af gngunni - Botnsfjall hst og Stapafelli hgra megin.


Beina lnan yfir Botnsfjall er vegna batter-leysis sem ekki uppgtvaist strax.

Alls 12,8 km 7:42 klst. upp 573 m h Botnsfjalli og 488 m h Stapafelli me alls hkkun upp um 1.200 m mia vi 83 m upphafsh.

Ekta slensk tivera sinni trustu mynd ar sem fjlbreytni og dul var allsrandi og glitrandi perlur leyndust hverju stri sem toga mann aftur ara fer egar betra skyggni gefst jkulinn sem n efa gir gngu Stapafell einstkum tfrum ;-)

Allar myndir jlfara r ferinni hr: https://picasaweb.google.com/Toppfarar/T81RauFeldsgjaBotnsfjallOgStapafell110812
 

 

 

Vi erum toppnum... hvar ert ?
www.toppfarar.is


Toppfarar ehf - Viarrima 52 - 112 Reykjavk - Kt: 581007-2210 - Smi: +354-867-4000 / -899-8185 / -588-5277 - Netfang: bara(hj)toppfarar.is
Copyright: Hfundarrttur: Bra Agnes Ketilsdttir