Sprengisandur frá Fagrafossi að Svartá legg 16 #ÞvertyfirÍsland

Tindferð nr. 363 laugardaginn 25. júlí 2026

Eftir einmuna blíðu á norðausturhluta landsins var loksins komið að suður- og vesturhlutanum... og hálendinu... svo að helgina sem við ætluðum Sprengisand... koms loksins góð veðurspá... og það í marga daga... svo við hefðum getað tekið 3ja daga gönguna eins og hún var upphaflega áætluð frá Fagrafossi að Nýjadal... en við breyttum henni í eina langa dagsgöngu vegna forfalla og jeppaleysis... og það hentaði fínt... miklu betra að nýta tímann í að ganga og keyra en kúldrast í tjaldi eða skála... að okkar smekk :-)

Það var því allt fallegt og bjart þegar lagt var af stað úr bænum klukkan 07 laugardaginn 25. júlí... þrír bílar sem hittust í Hrauneyjum kl. 09... þjálfarar og svo Ása og Gulla á jeppa og loks Aníta og Baltasar á jepplingi eins og þjálfarar... og keyrðum við fimm alla leið að Svartá... alls 30 mín að Fagrafossi + 45 mín að Svartá... og svo 45 mín til baka að Fagrafossi þar sem fjórði bíllinn mætti með þrjá innanborðs... Guðjón, Björgu og Brynjar... alls 8 manns sem er svolítið orðið mætingin í þverunina... fámennt en einurð og sérviska í drifkraftinum... við skulum ekki gefast upp á þessu... sumt í lífinu má vera erfitt... annars er ekkert gaman að hinu...

Þórisvatn... einstaklega fagurt... afurð virkjananna á svæðinu... það er ein af lexíum þessarar þverunar að virkjanirnar gefa meira en þær taka af landinu... og eru langtum meira til góðs en ekki... þrátt fyrir að við séum einlægir náttúruverndarsinnar..

Fljótlega komin á möl eftir Hrauneyjar... þennan 30 mín kafla að Fagrafossi þar sem við enduðum í fyrra...

Bílarnir þrír keyrðu að Svartá og skildu bakpoka með aukavatni á miðri leið... en við enduðm á að taka pokana frá þessum stteini og setja þá bak við annan... þar sem þessi kafla var sniðgenginn á göngunni eftir að hafa séð við aksturinn að stytting þjálfara á leiðinni með annarri gps-slóð en að elta veginn virtist vera í lagi hvað varðar hindranir í landslaginu... en þó þurfum við að breyta styttingunni þannig að eltast varð við brúnna um Stóraversskurð...

Jahérna... Hágöngurnar mættar...

Komin að Svartá og gps-mælingin á akstrinum frá Fgrafossi að Svartá sýndi nákvæmlega þessa vegalengd... við ráðgerðum 36 km í þennan legg... en með styttingunum tveimur vonuðumst við til að ná 34 km... og það stóðst...

Svartá... hér ætluðum við að enda um hálfáttaleytið um kvöldið...

Létt vað á jeppa... jepplingar ættu að ná þessu líka... svipað og sprænurnar upp með Keldum á Laufafellið í fyrra...

Tveir bílar skildir eftir, Anítubíll og þjálfarabíllinn... og fimm manns + 2 hundar + bakpokar til baka að Fagrafossi... Baltasar og Batman hér...

... og Myrra aftur í með bakpokunum...

Aníta ákvað að hlaupa þessa leið á meðan við hin gengum og var samt tilbúin til að bíða eftir okkur sem var kærkomið því annars hvefðum við ekki getað útfært þennan dag... en í hinum fullkomna heimi eins og við segjum stundum... þá hefði verið heppilegt að tveir hlauparar á sitthvorum bílnum eða hjólarar hefðu komið með... og þeir hefðu hlaupið/hjólað til baka á meðan við gengum og allir endað á sínum bílum og enginn þurft að ferja bíla nema eina ferð og þá hefði sparast 1,5 klst... spáum í það á næst aári... að hjólarar komi með !

Loksins komin að upphafsstað göngunnar við endastaðinn frá í fyrra við Fagrafoss... og Guðjón, Björg og Brynjar mætt... það var heppilegt að það þyrftu ekki allir að standa í þessari ferjun bíla... það er nú meira vesenið...

Lögðum loksins af stað gangandi kl. 11:30.... hálftíma á eftir áætlun... stoppin í Hrauneyjum og við bílana eru fljót að bíta hálftímana af heildartímanum...

Við veltum mikið vöngum yfir mögulegum vatnsskorti á leiðinni en sáum í akstrinum að það var nóg af vatni... og við drukkum minna en við héldum...

Fyrsta sprænan af þó nokkrum þennan dag... en það var aldrei að vita... margar sprænur þornaðar og engu að treysta uppi á hálendinu svo það var góð tilfinning að vera með varavatn á leiðinni...

Gönguhraðinn þegar við straujuðum veginn var um 5 km/klst...

Við mættum bílum reglulega... einum hjólreiðamanni... engum hestum...tveimur veiðimönnum við Stóraversskurð... og einni konu með barn þar... ekkert dýralíf og enginn gangandi eða skokkandi eins og við...

Eini gróðurinn sem við sáum var við læki og vötn... en leiðin var mun gróskumeiri en við áttum von á... einkum við Illugaverskvísl fjarri þjóðveginum...

Sem betur var var vetn reglulega fyrir hundana.... en við bárum vatn fyrir þá til öryggis... og tókum svo að hella því niður þegar við sáum hvernig áhorfðist...

Veðrið var með besta móti... heiðskírt... hlýtt... tært skyggni og hvorki þoka né lágskýjað... og ekki sandfok... eða mistur... en jú, það var norðanvindur upp á 7 - 8 m/sek beint í fangið eða á hlið... það var ekki á allt kosið... en af tvennu var betra að hafa svalandi vind en stafalogn og hita... svo í hugum sumra var þetta það besta sem hugsast getur...

Fyrsta nestispásan eftir rúma 8 km... í skjóli við vegöxlina hjá einni sprænu...

Gott að hafa nóg að drekka...

Vegamót... nokkur slík á leiðinni

Mikið spjallað... þegar það var hægt fyrir vindinum... það var betra að spjalla og gleyma sér... en stundum gott að ganga í þögn og hugleiða... bæði betra... og gott að geta skipt á milli...

Frábær félagsskapur þennan dag...

Aflíðandi hæðir og lægðir og engar alvöru brekkur nema upp og niður Þveröldu sem við sn iðgengum í lokin svo þessi leið var greið og létt yfirferðar...

Alls kyns bílar urðu á vegi okkar... erlendis sem innlendir með gömul númer... og það var merkilegt að upplifa að bílarnir trufluðu okkur nákvæmlega ekkert... þeir komu það stopult að það var tilbreyting í að fá þá... og aldrei vandamál með að víkja til hliðar og bara gaman að vinka...

Lækir, ár, tjarnir og vötn...

Himininn fagur og skyggnið alveg kristaltært... það var ekki sjálfgefið... sérstaklega ekki að miðju sumri þegar oft er mistur...

Kaldakvísl hér í gljúfri með brú yfir... sú hin sama og fellur í Fagrafossi og gaf okkur stórkostlegt gljúfrið á legg fimmtán í fyrra...

Til austurs...

Til vesturs...

Hekla rétt kíkti á okkur... og hvarf smám saman sjónum þegar leið á daginn... ótrúlegt að vera komin framhjá henni...

Það styttist í vatnsbirgðirnar uppi á hálsinum eftir brúna...

Kerlingarfjöll hér litrík og nánast snjólaus... Loðmundur dökkur og brattur hægra megin...

Það var öðruvísi að ganga svona á slóða lengstum þennan dag... það þýddi að við gengum greitt... sem reyndi á nára og mjaðmir...

Smá hópmynd hér... við tókum aðra seinna... því miður var Aníta ekki með.... þreytan var slík í lok ferðar að við gleymdum öllu slíku...

Örn, Ása, Gulla, Brynjar, Björg og Guðjón en Bára tók mynd og Batman og Myrra þarna með...

Hágöngurnar að nálgast...

Þjálfarar fóru könnunarleiðangur á þær árið 2021... en þá spáðu þjálfarar í leiðinni í mögulegri yfirferð um Sprengisand sem þverunarverkefni sem hófst einmitt það ár...

Nyrðri Háganga er greiðfær á tæpum 6 km... Syðri Háganga er mun brattari og erfiðari í miklu grjóthruni í efri hlutanum tæpa 5 km leið en Örn klárraði þá göngu einn síns líðs þar sem Bára og síðar Batman gáfust upp og sneru við...

Komin að Illugaverskvísl... sem átti eftir að leiða okkur að Stóraversskurði...

Síðasta brekkan að vatnsbirgðunum...

Hér utaf veginum að stóra grjótinu sem geymdi pokana með vatninu...

Hér í skjóli frá þessu grjóti var nestispása tvö...

Kerlingarfjöll þarna handan Þjórsár...

Örn og Guðjón að koma inn... þeir gleymdu sér og fóru framhjá vatnsbirgðunum...

Skýsöfnun yfir Tungnafellsjökli í fjarska... en þetta var saklaust og langt frá okkur...

Gott að hvílast og nærast... í sandi og grjóti...

Útsýnið til austurs...

Búin með tæpa 18 km... á fjórum tímum... við vorum nálvæmlega hálfnuð eða svo...

Góðar teygjur þökk sé Gullu...

Jæja... best að halda áfram...

Upp á veg... yfir hann og út í sandauðnina... það var komið að styttingunni sem þjálfarar höfðu merkt inn á gpstækið til að spara allan vesturkrókinn að Versölum...

Illugaverskvísl skyldi vísa veginn...

Þessi kafli þýddi að nóg var að vatni nokkra kílómetra...

Ljóðið Yfir kaldan Eyðisand eftir Kristján Jónsson Fjallaskáld ásótti mann hér...

Yfir kaldan eyðisand

einn um nótt ég sveima.

Nú er mér horfið Norðurland,

nú á ég hvergi heima.

Af Wikipedíu:

"Kristján Jónsson (20. júní 1842 – 9. apríl 1869), kallaður fjallaskáld að auknefni, er íslenskt ljóðskáld. Hann fæddist í Krossdal í Kelduhverfi og ólst upp í þeirri sveit og í Öxarfirði. Á árunum 1859-1863 var hann vinnumaður á Hólsfjöllum. Fór hann þá að birta kvæði eftir sig í blöðum, meðal annars Dettifoss, og var þá farið að kalla hann fjallaskáld. Kristján fór í Lærða skólann í Reykjavík 1864 en sagði sig úr honum 1868 og gerðist barnakennari á Vopnafirði þar sem hann dó árið eftir, aðeins tuttugu og sjö ára að aldri. Hann var jarðsunginn í Hofskirkjugarði í Vopnafirði. Bölmóður og vonleysi einkennir mörg ljóða Kristjáns eins og reyndar var algengt í ljóðum margra síðrómantískra skálda."

Það var vel þegin tilbreyting að ganga í sandi og alls kyns undirlagi eftir malarveginn fyrstu 18 km...

Batman var stöðugt að fara í ána á meðan Myrra hélt sig fjarri henni... hún er lítið fyrir vatn gefið elsku skinið...

Þessi kafli var fallegastur á þessari gönguleið... mikið auðn og öræfakyrrð... og fjölbreytt landslag eftir allt grjótið...

Við mörkuðum okkar spor í sandinn... en þau hverfa líklega mjög fljótt..

Allir í góðum gír þennan dag en Ása glímdi þó við niðurgang fyrri hlutann... líklega vegna einhvers matarkyns... hún lét ekki bilbug á sér finna og kláraði daginn með stæl...

Á þessum tímapunkti vorum við n okkur farin að finna fyrir eymslum í nára eða mjöðmum og það var feginleikur að heyra að maður var ekki einn um þetta... en Björg og Guðjón fundu ekki til neins alla gönguna... sá yngsti og sú elsta í göngunni... mögnuð !

Illugaverskvíslin... mjög falleg og síbreytileg...

Hekla að kveðja...

Við ákváðum að halda okkur við ána...

Stundum ágætis flúðir í henni...

Gróðurlendur framundan...

Vel þegið að fá stundum smá útsýni...

Hér tók við fallegur kafli sem var eflaust hvíld fyrir hundana líka... en það kom á óvart hversu létt þeir skoppuðu alla þessa leið þennan dag...

Við hlógum stundum að öllum vatnsbirgðunum... en þær voru samt eina vitið...

Eiginlega hefði verið betra að hafa þurft að vaða einu sinni eða oftar þennan dag... fæturnir hefðu þegið það með þökkum...

Fyllt á brúsana...

Litið til baka...

Kerlingarfjöll...

Áfram gróðurlendi hér ofar...

Þessi kafli var ljúfur og notalegur...

Yndisleg tilbreyting..

Nú styttist í Stóraversskurð...

Ljóst bergið hér...

Seinni hópmynd dagsins... Guðjón, Ása, Brynjar, Björg, Örn og Gulla... eb Bára tók mynd...

Hér breyttist undirlagið enn...

Sjá gárurnar í norðangarranum...

Hér var eitthvað framundan...

Litið til baka...

Ótrúlegur gróðurinn þarna... í rúmlega 500 m hæð... algerlega berskjaldað fyrir veðri og vindum...

Illugaverskísl tók stóra beygju hér ofan við Stóraversskurð... við vissum ekki hvað beið okkar og þetta var skemmtileg uppgötvun að ganga upp með þessari á...

Gruggur jökulá en samt svo blá... tær og fögur.

Kókaínbergið sem strákarnir fundu... innanhússbrandari...

Sjá Hágöngurnar milli hóla...

Þegar við komum upp á hólinn blöstu Versalir við... skálar sem þjóna aðallega hestamönnum og veiðimönnum...

Litið til baka...

Sjá brúnna um Stóraversskurð...

Tindarnir í Hofsjökli stungust upp úr ísnum... og þokunni þegar hún var...

Við ákváðum að taka nestispásu þrjú við Versali... þaðan voru 11 km að bílunum og þó maður væri ekki svangur var gott að setjast aðeins niður fyrir lokakaflann...

... og vorum orðin það lúin að við létum þessa fallegu vin við vegöxlina nægja... frekar en að fara upp að húsunum... enda óþarfi... og þegar við sáum veiðimennina og fólkið sem fylgdi þeim... var hentugra að vera hér en við húsin...

Jebb... tveir veiðimenn að störfum... þetta er veiðiá þegar veraldarvefurinn er glöggvaður...

Gróðurvinin okkar...

Þjálfari tók smá fótabað í polli þar sem hún sat að borða nestið... fæturnir voru lúnir eftir arkið... og við hálf syrgðum það að hafa ekkert vað á leiðinni... slíkt frískar fæturna mjög...

Þessi nestispása var notaleg og ljúf... það var eitthvað smart við að nesta sig við vegaxlir og stórgrýti á þessari ferð

Okkur var ekki til setunnar boðið lengur... áfram gakk... síðustu 11 km... en í upprunalegu ferðaáætluninni hefði þetta verið náttstaður milli göngudaga 1 og 2... það var miklu betrtar að nýta síðdegið í 11 km til viðbótar þar sem af nógu er að taka fram að Fonti...

Nafnið á þessum skurði...

Illugaverskvíslin að renna gegnum Stóraversskurð... en á gps-kortinu er þessi kvísl nefnd Stóraverskvísl... en í veiðimannaheiminum sýnist manni hún heita Illugaverskvísl og þannig er hún merkt á sumum kortum...

Versalir...

Brúin yfir...

Veiðimennirnir... þeir voru líklega jafn hissa að sjá okkur og við þá...

Við styttum gegnum svona beygjur á veginum... hver sparaður metri var þess virði...

Hér átti Hofsjökull sviðið... Stóraversskurður sem áin í fjarska...

Litið til baka...

Þokan farin af jöklinum...

Kerlingarfjöllin viknuðu bless...

Við tók magnaður kafli með Hágöngurnar í fanginu að okkur fannst...

Stóraversskurður að renna niður eftir að brúnni við Versalir...

Hágöngurnar að rísa upp úr Sprengisandinum...

Örn að skoða hvar seinni styttingin byrjaði á gps-tækinu... Bára merkti inn slóð á gömlum vegaslóða sem sniðgengi þessar fjallsbungur sem annars biðu okkar gangandi því þar yfir lá vegur F26... og okkur langaði ekki í brekkur...

Fórum út af vegi F26 hér inn á gamlan lítið notaðan vegaslóða þar sem hestahópar virðast fara um...

Þar sáum við ágætis á á hægri hönd og fórum að hafa áhyggjur af því að þurfa að vaða... en við skildum vaðskóna eftrir í bílnum þar sem aksturinn um morguninn sýndi ekki fram á nokkra vöðun... en það var auðvitað miðað við veginn en ekki utanvegaslóða eins og þennan...

En þegar að var komið reyndist þetta tilvalið fyrir göngumenn að komast yfir á þurru... lækurinn eða áin þrengdist hér um...

Þetta var ósköp lítið vatnsmagn hér... en var talsvert meira ofar... greinilega lítið rennsli í henni miðað við vatnsmagnið ofar...

Mikið gott... en samt... það hefði verið gott að þurfaf að vaða...

Hér réð Hofsjökull ríkjum...og við tóku töfrar innra með manni sem engin orð fá lýst...

Erfitt í einhæfninni... en létt undirlag...

Blaðra plástruð... þær urðu nokkrar eftir daginn...

Smá sprænur og smá gróðurvinjar hér...

Erfiðasti kafli dagsins tók við... sporaður hestaslóði... mjúkt undir og erfitt að fóta sig þegar maður var orðinn svona þreyttur...

Gott að fara bara út fyrir...

Hofsjökull og Stóraverslón...

Nokkrar litlar brekkur biðu okkar síðasta kaflann... þrátt fyrir að hafa sniðgengið Þveröldu...

Friður... kyrrð... auðn... hugleiðsla... nánd... blámi... lotning... andakt... þakklæti... sigur... listinn er endalaus... botnlaus verðmæti að geta gert þetta yfirleitt... að ganga yfir sjálfan Sprengisand...

Á síðustu metrunum komum við aftur inn á þjóðveginn og vorum orðin óþreyjufull að sjá Svartá... hún var sífellt handan við næstu hæð...

En loksins sáum við hana og það var kærkomið að sjá bílinn hennar Anítu og vita að hún beið okkar... svo báðir bílar gætu flutt alla að upphafsstað...

Aníta hafði skokkað og gengið til skiptis alla leiðina 38 km eftir F26 og bætti við vegalengdina upp í 40 km og var rúma 6 tíma að þessu... og Baltasar með henni... algert afrek og hún var mjög ánægð með sig og mátti vera það... þjálfari sér einhvern veginn fyrir sér að einn daginn muni hún hlaupa Laugaveginn 55 km...

Alls 33,7 km á 8:20 klst. úr 523 m hæð í 644 m hæð hæst... með alls 686 m hækkun alls en sum gps-úrin sýndi rúmlega 1000 m hækkun... ótrúlegur munur og erfitt að túlka þeta en við látum stóru gps-tækin ráða úrslitum með tölfræðina í okkar skrám allavega...

Guðjón skellti sér yfir Svartá fram og til baka... og Ása og Gulla tóku smá vegis fótabað... eftir á að hyggja hefðum við öll átt að taka Svartá fram og til baka til að vera lögleg með leiðina... gerum það í byrjun dags á næsta legg... emngin spurning !

Gott að kæla sig, teygja, nærast smá... og spjalla áður en lagt var í hann keyrandi í rúma 3 tíma til Reykjavíkur...

Aksturinn gekk glimrandi vel... og við vorum fljótari til baka... sjá Þveröldu hér... talsverð hækkun gangandi sem við sleppgum og fórum þá í raun hægra megin við hana séð af þessari mynd...

Hágöngurnar vinkuðu bless og sögðu "sjáumst árið 2027" þegar þið gangið framhjá okkur...

Auðvitað gleymdum við ekki að ná í vatnsbirgðirnar okkar á miðri leið...

Kindur á beit sunnarlega á Sprengisandi...

Bílarnir við Fagrafoss... hér fóru allir upp í sína bíla eins og þeir komu frá bænum eða Landsveitinni... hér var klukkan rúmlega tæplega 21 um kvöld... og framundan var 2ja klst. akstur í bæinn eða svo...

Syðsti hluti Sprengisands að hrauneyjum... Löðmundur þarna framan við veginn...

Svei mér þá ef Hekla tók ekki ofan fyrir okkur... hafði horft á okkur allan daginn og þekki okkur vel af 10 ferðum á hana frá árinu 2007... leiði okkar frá páskunum upp hrygginn á norðvesturhlíðinni blasti við okkur... engar sprungur á þessum kafla og fínasta leið að sumri líklega líka...

Komin svona langt... bláa línan var leggur dagsins... við erum að komast að Tungnafellsjökli á næsta legg að Nýjadal... en sú leið er 38 - 40 km löng og verður einnig dagleið... við þurfum að taka á stóra okkar og vera í formi fyrir þessa þverun... öðruvísi tekst okkur þetta ekki... svo æfum vel og höldum okkur í góðu gönguformi allt árið... svo ekkert gefi sig... við getum þetta... hugarfarið er það mikilvægasta...

Hjartansþakkir elsku bestu fyrir að vera til í þetta og koma með... þessi ferð var öðruvísi en nokkuð annað sem við höfum gert... og það þýðir að ný perla bættist í safn minninga og reynslu... það er ómetanlegt eitt og sér...

Gps-slóðin hér: https://loc.wiki/t/276446273?wa=sc

Myndbandið hér: Sprengisandur frá Fagrafossi að Svartá legg 16 #þvertyfirÍsland 25. júlí 2026.